काठमाडौँ  : अमेरिकाको बजेट घाटा २१७ अर्ब डलरले बढेर झण्डै २० खर्ब डलर पुगेको छ। अमेरिकी ट्रेजरी डिपार्टमेन्टले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार यो पाँच वर्षयताकै सबैभन्दा ठुलो बजेट घाटा हो। सामाजिक सुरक्षा र मेडिकेयरजस्ता सामाजिक कल्याणकारी कार्यक्रमहरूको खर्चमा भएको निरन्तर वृद्धि र रक्षा खर्चमा भएको ४८ अर्ब डलरको बढोत्तरीले पनि बजेट घाटा बढाउन भूमिका खेलेको छ। सेप्टेम्बर ३० मा समाप्त भएको आर्थिक वर्षका लागि १.९९ खर्ब डलरको घाटा दर्ता भएको छ, जुन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको पहिलो पूर्ण बजेट वर्ष हो। यो घाटा आर्थिक वर्ष २०२५ को १.७८ खर्ब डलरभन्दा बढी हो। कोभिड-१९ महामारी राहत खर्चका कारण आर्थिक वर्ष २०२१ मा भएको २.७७ खर्ब डलरको घाटापछि यो दोस्रो ठुलो घाटा हो भने अमेरिकी इतिहासकै तेस्रो ठुलो वार्षिक बजेट घाटा हो।
आर्थिक वर्ष २०२६ मा कुल राजस्व सङ्कलन कीर्तिमानी ५.४० खर्ब डलर पुगेको छ, जुन आर्थिक वर्ष २०२५ को ५.२४ खर्ब डलरभन्दा १६९ अर्ब डलर अर्थात् ३ प्रतिशतले बढी हो। त्यसैगरी आर्थिक वर्ष २०२६ को कुल खर्च पनि कीर्तिमानी ७.४० खर्ब डलर पुगेको छ, जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको ७.०१ खर्ब डलरको तुलनामा ३८६ अर्ब डलर अर्थात् ६ प्रतिशतले बढी हो। ऋणको ब्याज भुक्तानी खर्च मात्रै कीर्तिमानी १.३६ खर्ब डलर पुगेको छ, जुन १४४ अर्ब डलर अर्थात् १२ प्रतिशतले बढेको हो। खर्चको यो शीर्षक अहिले सामाजिक सुरक्षा र मेडिकेयर तथा मेडिकल सहायताको संयुक्त खर्चपछि दोस्रो ठुलो बनेको छ। करिब दुई महिनाअघि अमेरिकाको कुल ऋण ४० खर्ब डलरको विन्दु पार गरेको थियो।
बजेट घाटा फराकिलो हुनुको अर्को कारण खुद भन्सार महसुल आम्दानीमा २२ अर्ब डलरको गिरावट आउनु पनि हो। ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा लगाएका भन्सार महसुलको ठुलो हिस्सा खारेज गर्ने सर्वोच्च अदालतको यसै वर्षको फैसलापछि यो गिरावट आएको हो। सो फैसलाका कारण यस वर्ष १४५ अर्ब डलर भन्सार महसुल फिर्ता गर्नुपरेको थियो, जसले गर्दा खुद भन्सार आम्दानी ११ प्रतिशतले घटेर करिब १७३ अर्ब डलरमा सीमित भयो।
वर्षभरिको रक्षा खर्च ६ प्रतिशतले बढेर ९१७ अर्ब डलर पुगेको छ। यस वर्षको सुरुआतमा ट्रम्प र इजरायलले इरानविरुद्ध सुरु गरेको युद्धका कारण खर्चमा कति वृद्धि भयो भन्ने कुरा स्पष्ट नभएको अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयका एक अधिकारीले बताएका छन्।
अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीका अनुसार विभागले आर्थिक वर्ष २०२६ का लागि अनुमानित बजेट घाटा र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को अनुपात ६.२ प्रतिशत रहने हिसाब निकालेको छ। यद्यपि उनले जीडीपीको कुन अनुमान प्रयोग गरिएको हो भन्ने खुलाउन अस्वीकार गरे। यो अङ्क आर्थिक वर्ष २०२५ को ५.८ प्रतिशतको वास्तविक घाटा-जीडीपी अनुपातको तुलनामा बढी हो। आर्थिक वर्ष २०२६ को अन्तिम महिना सेप्टेम्बरका लागि अर्थ मन्त्रालयले २७ अर्ब डलरको घाटा विवरण सार्वजनिक गरेको छ, जबकि अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा १९८ अर्ब डलर बचत रहेको थियो। – एजेन्सी